نقش بخش خصوصی در توسعه ژئوماتیک و اقتصاد دانشبنیان
متراژ؛ پلتفرم بخش خصوصی در مسیر تحول دیجیتال و حکمرانی مکانی
ژئوماتیک در دهههای اخیر به یکی از زیرساختهای کلیدی توسعه کشورها تبدیل شده است؛ زیرساختی که در قلب تصمیمسازی، حکمرانی سرزمین، مدیریت منابع، توسعه شهری، کشاورزی، محیطزیست و اقتصاد دیجیتال قرار دارد. با این حال، تجربه ایران نشان میدهد که علیرغم برخورداری از نیروی انسانی متخصص و ظرفیتهای فناورانه، ژئوماتیک هنوز به جایگاه واقعی خود در حل مسائل کشور و خلق ارزش اقتصادی نرسیده است.
یکی از دلایل اصلی این شکاف، غیبت جدی و مؤثر بخش خصوصی در نقش راهبر نوآوری و توسعه بازار است؛ نقشی که در بسیاری از کشورها موتور اصلی پیشرفت ژئوماتیک و اقتصاد دادهمحور بوده است.
چرا دولت بهتنهایی کافی نیست؟
در سالهای گذشته، توسعه ژئوماتیک در ایران عمدتاً از مسیر پروژههای دولتی، ساختارهای متمرکز و نگاه بخشی دنبال شده است. این رویکرد، اگرچه در ایجاد برخی زیرساختها مؤثر بوده، اما در عمل با چالشهایی مانند:
- کندی تصمیمگیری
- فقدان انگیزه اقتصادی
- عدم اتصال فناوری به بازار
- موازیکاری سازمانی
- فاصله گرفتن از نیازهای واقعی کشور
مواجه شده است.
واقعیت این است که نوآوری، چابکی، ریسکپذیری و خلق ارزش اقتصادی، ویژگیهای ذاتی بخش خصوصیاند؛ ویژگیهایی که بهسختی در ساختارهای سنتی دولتی شکل میگیرند.
ژئوماتیک؛ از فناوری به اقتصاد
ژئوماتیک صرفاً مجموعهای از ابزارها مانند GIS، سنجش از دور یا GNSS نیست؛ بلکه یک زنجیره ارزش کامل است که از داده آغاز میشود و به خدمت، محصول، تصمیم و اثر اقتصادی- اجتماعی ختم میشود.
این زنجیره تنها زمانی کامل میشود که:
- داده به خدمت تبدیل شود
- خدمت به محصول
- محصول به کسبوکار
- و کسب و کار به حل مسئله واقعی کشور
نقشی که بدون حضور فعال بخش خصوصی، عملاً ناقص باقی میماند.
متراژ؛ برآمده از دل بخش خصوصی
مرکز توسعه و راهبری ژئوماتیک ایران (متراژ) دقیقاً از همین خلأ متولد شده است؛ نه بهعنوان یک نهاد دولتی و نه صرفاً یک شرکت تجاری، بلکه بهعنوان یک بازیگر نوآور بخش خصوصی با مأموریت راهبری زیستبوم ژئوماتیک کشور. متراژ بر این باور است که:
- توسعه ژئوماتیک بدون اقتصاد پایدار ممکن نیست
- اقتصاد پایدار بدون نوآوری شکل نمیگیرد
- و نوآوری بدون بخش خصوصی زنده نمیماند
رویکرد متراژ در توسعه ژئوماتیک
متراژ مسیر متفاوتی را دنبال میکند:
- تمرکز بر مسائل واقعی کشور، نه صرفاً فناوری
- اتصال دادههای مکانی به نیازهای حکمرانی، بازار و جامعه
- حمایت از ایدهها، تیمها و استارتاپهای ژئوماتیکی
- ایجاد پل میان دولت، دانشگاه و بخش خصوصی
- حرکت از پروژهمحوری به اکوسیستمسازی
در این نگاه، ژئوماتیک ابزاری برای تحول دیجیتال، حکمرانی خوب و اقتصاد دانشبنیان است؛ نه صرفاً یک تخصص فنی محدود.
نقش متراژ در حکمرانی خوب
حکمرانی خوب بدون داده دقیق، شفاف و بههنگام ممکن نیست. متراژ تلاش میکند ژئوماتیک را به زبان مشترک تصمیمسازی در کشور تبدیل کند؛ زبانی که:
- ریسک تصمیمها را کاهش میدهد
- شفافیت را افزایش میدهد
- و امکان پاسخگویی و اثربخشی را فراهم میکند
این همان نقطهای است که فناوری، اقتصاد و حکمرانی به هم میرسند.
جمعبندی
تجربه جهانی نشان داده است که تحول در ژئوماتیک و اقتصاد دادهمحور، نه از مسیر تصدیگری دولت، بلکه با راهبری هوشمند بخش خصوصی محقق میشود. متراژ، بهعنوان یک بازیگر نوظهور در این میدان، آمده است تا این مسیر را در ایران هموار کند؛ مسیری که هدف نهایی آن، حل مسائل کشور، توسعه اقتصاد دانشبنیان، تحول دیجیتال و ارتقای کیفیت حکمرانی سرزمین است. آینده ژئوماتیک ایران، نه در تکرار ساختارهای گذشته، بلکه در شکلگیری بازیگران جدیدی است که جرأت تغییر دارند.
یاسر ابراهیمیان قاجاری
بنیانگذار و مدیر پلتفرم متراژ
۵ دی ماه ۱۴۰۴